Bookmark and Share

Νέα

Η νεολαία της ΕΝΩΣΗΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ σας προσκαλεί στον ετήσιο χορό της, που θα γίνει την Παρασκευή 1/03/2013 στο κοσμικό κέντρο ΑΥΛΑΙΑ live by Έρως (Λεωφόρος ΑΝΔΡΈΑ ΠΑΠΑΝΔΡΈΟΥ, ΝΕΑΠΟΛΗ). Ώρα προσέλευσης ...
Η Ένωση Ποντίων Αμπελοκήπων σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του συλλόγου που θα γίνει στο Δημαρχείο Αμπελοκήπων στην αίθουσα Αλεξ. Μινωτής την ...
Η Ένωση Ποντίων Αμπελοκήπων σας εύχεται καλές γιορτές, ευτυχισμένο και δημιουργικό το νέο έτος με . ...
Η Ένωση Ποντίων Αμπελοκήπων σας προσκαλεί στον ετήσιο χορό που θα γίνει την Παρασκευή 14/12/2012 στο κέντρο διασκέδασης APOLLON PALACE LIVE (Ανδρέα Παπανδρέου 13,Κορδελιό τηλ. 6973989027) με πλούσιο λαϊκό και ...
Μουσικοχορευτική εκδήλωση κοινωνικού περιεχομένου στις 23 Σεπτεμβρίου 2012 στον χώρο του πρώην στρατοπέδου Μ.ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ του Δήμου Αμπελοκήπων Μενεμένης. Τα έσοδα τις οποίας θα διατεθούν για την στήριξη του κοινωνικού έργου ...

Ποντιακοί Χοροί

Ανεφορίτ’σσα
Χορευόταν στη Γαλίαινα της Τραπεζούντας. Όργανο η λύρα

Από πάν’ και κα

Χορός της περιοχής Ματσούκα(Τραπεζούντα). Λύρα ή γκάιντα ή ζουρνάς με όργανο συνοδείας το νταούλι.

Από παν’ και κα’ ή τικ

Χορός του Ακ Νταγ Ματέν. Βιολί που κρατιέται κατακόρυφα σαν λύρα, ούτι και κεμανές με όργανο συνοδείας το ντέφι. Σπανιότερα χρησιμοποιούσαν ζουρνά με νταούλι.

Αρματσούκ ή Ελματσούκ

Χορευόταν από Ποντίους των περιοχών Καυκάσου και Σεβάστειας. Όργανο η λύρα.

Ατσαπάτ’ (Πλάτανα)

Ο χορός αυτός χορευόταν στα Πλάτανα δυτικά της Τραπεζούντας. Είναι μία μορφή αργής Σέρρας με τραγούδι. Σαν βάση έχει το τικ διπλό και εκτελούνται και διαφορετικές φιγούρες. Παίζεται από όλα τα μουσικά όργανα. Στην περιοχή της Ματσούκας χορευόταν και από γυναίκες.

Γετίερε

Χορός της περιοχής Αργυρούπολης Πόντου (Κιουμούς Χανέ). Παίζεται με λύρα.

Γιουβαρλαντούμ

Η ονομασία είναι τουρκική που σημαίνει κατρακύλισμα. Η μουσική παίζεται με βιολί, ούτι και σπάνια με ντέφι, ζουρνά, νταούλι και κεμανέ. Ο πρώτος κρατάει μαντήλι, ο χορός είναι μεικτός και τραγουδιέται σε γλώσσα τουρκική.
 
Διπάτ’ (Δύο Πατήματα)
Είναι χορός απλός, ήσυχος και αρχοντικός με πολλές παραλλαγές. Είναι ένας από τους οποίους ο γαμπρός ξεκίνησε από το σπίτι του, για το σπίτι της νύφης και από εκεί για την εκκλησία. Χορευόταν σε όλη την Τραπεζούντα. Στην Αργυρούπολη και σε άλλες περιοχές τον συναντάμε με μικρή βηματική παραλλαγή.
 
Έταιρε ή εταιρέ
Χορός της Τραπεζούντας. Αναφέρεται σε μία κοπέλα που θέλει βοήθεια για να περάσει το ποτάμι. Τάζει διάφορα αντικείμενα στον άνδρα, εκείνος όμως δεν συμφωνεί και ζητά περισσότερα. Παίζεται με Λύρα.
 
Εκατηβα`ς σα παξεδεςΕύθυμος χορός παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα. Χορεύεται σε κλειστό κύκλο και είναι μεικτός.
Θανατί’ Λάγγεμαν
Χορός αφιερωμένος στις κοπέλες του χωριού Ασάρ της Μπάφρας που πέσανε από το κάστρο Κιτ Καλεσί το 1670 στα βράχια για να μην παραδοθούν στους Τούρκους. Ζουρνάς με νταούλι και λύρα.

Θήμιγμα (ν)

Τελετουργικός γαμήλιος χορός, όπου προΐσταται ο ιερέας που τέλεσε τον γάμο. Τα κείμενα του τραγουδιού είναι σε λόγια γλώσσα και όχι σε τοπική διάλεκτο.

Καλόν Κορίτσ’

Χορός της Ματσούκας (Τραπεζούντας). Μία μορφή χερανίστας με διαφορετική μουσική. Συνοδεία τραγουδιού και Λύρας.

Κελ κιτ (έλα και φύγε)

Κωμόπολη στα όρια της Σεβάστειας και Νικόπολης. Κυρίαρχα όργανα η λύρα, ο ζουρνάς και το νταούλι.

Κοριτσί χορόν

Χορός αφιερωμένος στις κοπέλες του χωριού Ασάρ της Μπαφρας που πέσανε από το κάστρο Κιτ Καλεσί το 1670 στα βράχια για να μην παραδοθούν στους Τούρκους. Ζουρνάς με νταούλι και λύρα.

Κοτσ’

Παμποντιακός χορός. Έχει μόνο μία χαρακτηριστική μουσική και παίζεται με όλα τα όργανα, χωρίς τραγούδι. Κοτς σημαίνει φτέρνα, πήρε το όνομα του από το διπλό επιτόπιο χτύπημα της φτέρνας στο έδαφος.

Κοτσαγκέλ’

Ο τελευταίος χορός του γάμου. Ξεκινούσαν χορεύοντας μέσα στο σπίτι πιάνονταν οι διάφοροι συνδαιτυμόνες στη σειρά, βγαίνανε έξω και συνέχιζαν για τα υπόλοιπα σπίτια. Από όπου πολλές φορές κλέβανε από μία κότα που τις κάνανε σούπα για το τελευταίο γεύμα του γλεντιού. Η μουσική εκτελείται από όλα τα μουσικά όργανα.

Κοτσάκιν

Αντικριστός ζευγαρωτός χορός της περιοχής Νικόπολης. Κυρίαρχα όργανα ο ζουρνάς με το νταούλι και η λύρα.

Κότσαρι

Μεικτός χορός με προέλευση από το Καρς, όπου παιζόταν με κλαρίνο. Σήμερα παίζεται από όλα τα μουσικά όργανα.

Κοτσιχτόν ομαλ’

Χορευόταν με μικρές παραλλαγές σε όλες σχεδόν τις περιοχές του Πόντου.

Κουνιχτόν

Ονομασία του χορού στη Νικόπολη (Αξίκιοΐ) από το έντονο τρέμουλο σε όλο το σώμα. Λύρα ή ζουρνά και νταούλι τα όργανα που συνοδεύουν.

Κούσερα

Χωριό της Ματσούκας κοντά στη μονή Ιωάννη του Βαζελώνα. Παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα.

Λαφρίγκον ή Λαφράγκα

Είναι μια μορφή μονού Κότσαρι που το συναντάμε να το χορεύουν στην Αλματά του Καζακστάν πόντιοι με καταγωγή από την Σαμψούντα. Παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα.

Λέτσι

Χορός της περιοχής Καρς, όπου παιζόταν με όλα τα μουσικά όργανα και με κλαρίνο. Παραλλαγή του χορού Λετσίνα, είναι χορός κυκλικός, με ιδιαίτερο βηματισμό στις φάλαγγες των δακτύλων και με παλινδρομική κίνηση των χεριών.

Λετσίνα

Χορός που χορευόταν από Πόντιους ορισμένων περιοχών του ανατολικού Πόντου και του Αντικαυκάσου (Καρς, Παϊπουρτ). Σήμερα είναι γνωστός σε όλους τους Πόντιους. Το όνομα του προέρχεται από ένα είδος γερακιού, το λατσίν. Ανήκει στην ομάδα των χορών που μιμούνται κινήσεις ζώων, όπως υπήρχαν τέτοιοι χοροί και στην αρχαιότητα. Το κάρφωμα των δακτύλων στο έδαφος φέρνει στο νου τα γαμψά νύχια και το ράμφος του γερακιού. Κατά άλλους κατατάσσεται στους πολεμικούς ποντιακούς χορούς και έχει τις ρίζες του στον αρχαίο χορό των Κουρητών. Συνοδεύεται από τραγούδι και παίζεται από όλα τα μουσικά όργανα και από κλαρίνο.

Μαντήλια

Ζευγαρωτός χορός της περιοχής Κιουμούς’ Ματέν. Τα συνηθισμένα όργανα ήταν το βιολί, το ούτι και η λύρα.

Μαύρον πεγάδ’ (Καρά Πουνάρ)

Χωριό της Μπάφρας που οι Τούρκοι το έκαψαν πολλές φορές.

Μαχαίρια

Χορός με ιστορία, που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Το 400 π.χ. ο Ξενοφώντας έβαλε τους στρατιώτες του να χορέψουν τον χορό, όταν έφτασε στα Κοτύωρα (Ορντού). Χορεύεται από 2 άτομα κρατώντας μαχαίρια και αυτοσχεδιάζοντας μιμούμενοι επίθεση και άμυνα. Σαν βάση του είναι το Τιν Τρομαχτόν.  

Μαχμόρ’

Χορός της περιοχής Νικόπολης για τον οποίο δυστυχώς δεν έχουμε στοιχεία.

Μηλίτσα
Μόνο μουσική παίζεται σε μουσική παραλλαγή του κοκκινόγλη. Χορεύεται σε κλειστό κύκλο και είναι μεικτός.

Μητερίτσα

Χορός (καντρίλιες) των παράλιων πόλεων και των σαλονιών της Τραπεζούντας, φερμένος από την Ευρώπη και με στίχο στην νεοελληνική γλώσσα.

Μονόν Χορόν (Τέκ Καΐτέ)

Χορός που χορεύτηκε στα βουνά της Μπάφρας από τους αντάρτες. Σαν όργανα χρησιμοποιούσαν το ζουρνά με το νταούλι ή λύρα.

Μουζενίτ’κτον

Η Μούζενα είναι χωριό της Αργυρούπολης του Πόντου, από όπου πήρε την ονομασία του. Παίζεται περισσότερο με λύρα.

Μωμο(γ)έρια (τα)

Μωμόγερος: Σύνθετη λέξη από το Μώμος και γέρος. Ο Μώμος ήταν αρχαίος Θεός, γιος του ύπνου και της νύχτας, προσωποποίηση της κοροϊδίας και της αποδοκιμασίας. Ουσιαστικά πρόκειται για θεατρική παράσταση (λαϊκό δρώμενο) που γινόταν κατά την διάρκεια του Δωδεκαημέρου παραμονή Χριστουγέννων έως τα Φώτα.

Ντολμέ ή Τσολμέ

Χορεύεται σε κλειστό κύκλο και είναι μεικτός. Παιζόταν με ένα συγκεκριμένο σκοπό, συνήθως με Λύρα. Προέλευση Όφη που βρίσκεται ανατολικά της Τραπεζούντας.

Ομάλ’ Απλόν ή Ομάλ Μονόν

Ομάλ σημαίνει ομαλό, ίσιο. Είναι απλός, αργός χορός παίζεται από όλα τα μουσικά όργανα.

Ομάλ’ Δπλόν

Χορός του Κιουμούς Ματέν με μουσικά όργανα το βιολί (αντικατέστησε τον Κεμανέ), το ούτι ή τη λύρα.

Ομάλ’ (Καρς)

Χορός της περιοχής Καρς. Παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα και κλαρίνο.

Ούτσαϊ

Παίζεται με Λύρα, ζουρνά και νταούλι. Ο χορός αυτός έχει έντονο τρέμουλο σε όλο το σώμα. Προέλευση Νικόπολη.

Πατούλα

Πατούλα ονόμαζαν την παχουλή και αφράτη γυναίκα. Είναι εύθυμος χορός παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα. Προέλευση Δυτικός Πόντος.

Σαμψόν

Ο χορός αυτός χορευόταν στην Σαμψούντα αντί του χορού Σέρρα. Παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα χωρίς τραγούδι.

Σαρί Κουζ’

Στα τουρκικά σημαίνει ξανθό κορίτσι, λέγεται ότι το ξανθό κορίτσι είναι το ώριμο στάχυ και ότι ο χορός συμβολίζει το θερισμό. Χορεύεται σε κλειστό κύκλο και είναι μεικτός. Τον συναντάμε σε χορευτικές παραλλαγές και με διαφορετική μουσική προέλευση Καρς, Τραπεζούντα, Αργυρούπολη, Χειρίαινα, Μπάφρα κτλ.

Σαρί κουζ’ Μπάφρας

Χορεύεται σε κλειστό κύκλο και είναι μεικτός. Στην Μπάφρα τον συναντάμε με τελείως διαφορετική μουσική και βήμα, παίζεται με ζουρνά, νταούλι ή λύρα και τραγούδι στα τουρκικά.

Σερανίτσα

Χορεύεται σε μικρές παραλλαγές με μουσική που παίζεται από όλα τα μουσικά όργανα, χωρίς τραγούδι. Ο χορός αυτός από μεικτός που ήταν κατάντησε αποκλειστικά ανδρικός με πολεμικό χαρακτήρα. (Προέλευση Χερίανα Αργυρούπολης).

Σέρρα ή ο Σέρραν Χορόν ή Πυρρίχιος

Ο ωραιότερος και γνωστότερος χορός του Πόντου. Έχει πάρει την ονομασία του από τον ποταμό Σέρρα, δυτικά της Τραπεζούντας. Η μορφή του χορού στον Πόντο ήταν σε κλειστό κύκλο και η μουσική παιζόταν από όλα τα μουσικά όργανα, με προτίμηση στους ανοιχτούς χώρους στο ζουρνά ή το αγγείο με όργανο συνοδείας το νταούλι. Δεν συνοδεύεται από τραγούδι.

Στενά Δρόμια (Ταρατσού Σοκακλάρ)

Οι Μπαφραίοι για να αποφύγουν τη σύλληψή τους από τους Τούρκους, αναγκάζονταν να κινούνται με προφυλάξεις. Τις κινήσεις αυτές μετέτρεψαν σε χορό. Όργανα ο ζουρνάςμε το νταούλι ή λύρα.

Τάμσαρα (Νικόπολης)

Χορός από τη Νικόπολη, σε μουσική παραλλαγή της Πιπιλομμάταινας. Κυρίαρχα όργανα η λύρα και ο ζουρνάς με το νταούλι.

Τάμσαρα

Ο χορός αυτός έχει σαν βάση το Διπάτ’, παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα και είναι μεικτός.

Τεμ Τεμιράτα

Χορός της περιοχής Όφεως. Περισσότερα στοιχεία δυστυχώς δεν έχουμε.

Τερς

Χορός από το Κιουμούς Ματέν. Στα ποντιακά σημαίνει ανάποδα. Τα βασικά όργανα είναι το βιολί και το ούτι ή η λύρα.

Τικ’ Αργόν (Ακ Νταγ Ματέν - Μπάφρα)

Τικ’ (Διπλόν)

Τικ σημαίνει ίσιο, κατακόρυφο. Χορός που συναντάμε σε όλο τον Πόντο με 10 βήματα και παίζεται από όλα τα μουσικά όργανα του Πόντου. Λύρα, αγγείον, γαβάλ, ζουρνά, νταούλι, κλαρίνο, κεμανέ, βιολί και ούτι.

Τικ’ Λαγγευτόν

Τα βήματα του χορού είναι τα ίδια με του Τικ’ Διπλόν, με μόνη διαφορά ότι χορεύονται πιο πηδηκτά. Λαγγεύω σημαίνει πηδώ.

Τικ’ (Μονόν)

Χορός που χορεύεται στη Τραπεζούντα. Έχει 2 μορφές είναι πολύ πλούσιος σε μουσικές παραλλαγές και τραγούδια. Παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα του Ανατολικού Πόντου.

Τικ Τόγιας ή Μοσκώφ

Χορεύεται στην περιοχή της Τόνγιας. Η μουσική του παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα του Ανατολικού Πόντου και συνοδεύεται από τραγούδι.

Τικ στο Γόνατο

Πήρε την ονομασία αυτήν από την χαρακτηριστική κίνηση της κάμψης των γονάτων.

Τικ’ Τρομαχτόν

Η μορφή αυτή του Τικ’ χορεύεται σε όλο σχεδόν τον Πόντο αλλού σαν αυτόνομος χορός και αλλού προσαρμοσμένος στον χορό Σέρρα.

Τίταρα (Αργυρούπολης) ή Τετέ Αγάτς.

Προέρχεται από την Αργυρούπολη. Είναι χορός με βάση το Διπάτ’. Παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα.

Τίταρα (Καρς)

Χορός που χορευτικέ από πόντιους που ήρθαν από την πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. Φημολογείται ότι έχει την προέλευση του από την Αρμενία. Παίζεται περισσότερο με λύρα χωρίς τραγούδι.

Τούρι

Χορός της περιοχής Καρς. Η μουσική παίζεται και με κλαρίνο.

Τρία τη Κότσαρι

Χορός της περιοχής Καρς. Χορεύεται με λύρα, νταούλι αλλά και με κλαρίνο. Είναι αριστερόστροφος, χορεύεται σε κλειστό κύκλο και είναι μεικτός.

Τριπάτ’ (Ματσούκας) ή Σαρί Γους (Ίμερα)

Τρυγώνα

Σημαίνει η αγαπημένη μου, χορεύεται σε κλειστό κύκλο και είναι μεικτός, παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα. Αναφέρεται στον ανεπρόκοπο άνδρα που στέλνει την γυναίκα του να κουβαλήσει ξύλα από το βουνό. Προέλευση Γουρούχ Κερασούντας.

Τσουρτούγουζους

Η λέξη σημαίνει στα τουρκικά πλάτη κοπέλας. Χορός από το Κιουμούς Ματέν. Παίζεται με βιολί, που κρατιέται κατακόρυφα και με ούτι ή λύρα.

Τυρφών ή Τρύφωνας

Χορός της Μπάφρας. Είναι παραλλαγή της τρυγόνας με διαφορετική μουσική και έντονα πηδηκτά βήματα. Όργανα ο ζουρνάς με το νταούλι και η λύρα.

Χάλα χάλα

Χορός της περιφέριας Κακάτσης (Αργυρούπολη).

Χαλάι

Χορός του Ακ Νταγ Ματέν.

Χυτόν

Από το επίθετο χυτός που σημαίνει ο καλά σχημετοποιημένος. Χορός από τα Ίμερα. Η εκτέλεση της μουσικής γίνεται από όλα τα μουσικά όργανα.